ابو القاسم عبد الكريم القشيري ( مترجم : فروزانفر )

مقدمهء مصحح 78

رساله قشيريه ( فارسى )

بولاق 1291 ) و شرح گيسو دراز ( طبع حيدرآباد دكن ) مورد مراجعه بوده است ولى هيچ‌يك از اين‌ها خالى از اغلاط نيست . در تابستان 1344 كه بعراق مسافرت كردم در كتابخانهء موزهء بغداد نسخه‌اى از رسالهء قشيريّه بدست آوردم كه فوق‌العاده درست بنظرم آمد و از جناب آقاى دكتر فيصل الوائلى مدير باستان‌شناسى عراق كه در رشتهء خود از دانشمندان و فضلاء درجهء اوّل عراق است درخواست كردم كه ميكروفيلم آن را برايم بفرستند ، ايشان چون علاقهء شديد مرا دريافتند متعهّد شدند كه حدّ اكثر تا يك ماه ميكروفيلم را فراهم كنند و به ايران بفرستند ، همين كار را هم كردند و آن ميكروفيلم در سر موعد بدستم رسيد و از صفحهء ( 273 ) مورد استفاده قرار گرفت . اين نسخه چنان كه پيشتر اشارت رفت يا خود نسخه‌اى است كه بر مصنّف قرائت شده و يا از روى چنين نسخه كتابت كرده‌اند و آغازش چنين است : « اخبرنا الاستاذ الامام ابو القاسم عبد الكريم بن هوازن القشيرىّ رضى اللّه عنه فى بغداد فى منزل نزله بدرب الدّيزج من باب الشّعير و ذلك فى جمادى الاولى سنة ثمان و اربعين و اربع مائة ) و اگر عبارت « رضى اللّه عنه » قرينه باشد بر اينكه اين نسخه بعد از وفات قشيرى ( 465 ) نوشته شده امّا لفظ « اخبرنا » و ذكر تاريخ دليل است بر آنكه نويسنده از جملهء كسانى بوده است كه رساله را از قشيرى سماع كرده‌اند . در آخر كتاب اين عبارت به خط متن ديده مىشود : « قوبل فى شوّال سنة اربع و ثمانين و اربعمائه » كه معلوم مىشود آن را در سال 484 با نسخهء ديگر مقابله كرده‌اند ، اضافاتى به خط متن در حواشى هست كه نشان مىدهد كه نسخه تمام نبوده و آن را از روى نسخهء ديگر كامل كرده‌اند ، به‌هرحال نسخهء موزهء بغداد اگر اقدم نسخ نباشد بىشك يكى از قديم‌ترين نسخ رسالهء قشيريّه است كه بدست ما رسيده است نسخه‌ايست تمام و درست و اكثر كلمات مشكول است و جز چند غلط انگشت شمار در آن نديده‌ام